​Darwish brengt gemoederen nog steeds in beroering

De Palestijnse dichter Mahmoud Darwish overleed negen jaar geleden, maar hij brengt de gemoederen nog steeds in beroering. Maandag nam de minister van Cultuur Miri Regev de benen om zijn woorden niet aan te hoeven horen.

Tijdens een bijeenkomst in Tel Aviv van de Vereniging van componisten, auteurs en uitgevers zong de Israëlisch-Arabische zangeres Mira Awad een lied met een tekst van Darwish.

Het betrof het gedicht ”Denk aan anderen”, waarin de dichter een oproep doet om anderen niet te vergeten: ”Als je oorlogen voert, denk dan aan anderen (en vergeet niet wie vrede zoeken)”. Awad ontving op die avond een prijs voor het bevorderen van Palestijnse muziek en de integratie daarvan in de Israëlische cultuur.

Regev verliet de zaal. Ze zei geen problemen te hebben met andere Arabische dichters, maar wel met Darwish.

Nationale dichter

Om wie ging het? Darwish werd in 1941 geboren in al-Birwa, een Arabisch dorp in Galilea. De familie vluchtte tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948. Darwish schreef dertig gedichtenbundels en acht prozawerken. Zijn thema’s: zijn verlangen naar het vaderland, de strijd voor vrijheid en de liefde. Hij vertolkte de gevoelens en ervaringen van Palestijnen en werd daarmee de nationale dichter van zijn volk. Hij woonde in diverse landen.

Zijn bekendste gedicht is ”Identiteitskaart”, geschreven in 1964, toen Israëlische Arabieren nog onder militair bestuur stonden. De dichter praat tegen een denkbeeldige Israëliër die zijn papieren controleert en een rapport opmaakt.

De eerste regels luiden: ”Schrijf maar op! Ik ben een Arabier. Mijn kaartnummer is 50.000. Ik heb acht kinderen. En na deze zomer is een negende onderweg. Maakt dat je razend?” Het einde van het gedicht luidt: ”Schrijf op de eerste bladzijde bovenaan: ik haat geen mensen. Ik steel van niemand. Maar als ik verhonger, eet ik het vlees van mijn verdrukker. Pas op, pas op voor mijn honger. En mijn razernij.” Dat ging veel Israëliërs terecht te ver en op grond van deze woorden hebben sommigen hem het stempel van antisemiet opgedrukt.

Legerradio

Minister van Defensie Avigdor Lieberman riep vorig jaar juli zelfs de directeur van de legerradio op het matje. Het station had het namelijk gewaagd een programma over Darwish uit te zenden. Lieberman vergeleek het programma met „de verheerlijking van de literaire kwaliteiten van Mein Kampf.” De minister etaleerde met zijn overdreven reactie zijn onkunde op het gebied van literatuur en geschiedenis.

Hoe anders was de vroegere minister van onderwijs, Yossi Sarid (1940-2015). Hij probeerde Darwish’ gedichten aan het curriculum toe te voegen. De premier van toen, Ehud Barak, achtte de tijd daarvoor nog niet rijp.

Ondanks – of misschien wel vooral dankzij – de tegenwind zijn er scholieren die Darwish bestuderen bij het vak Arabisch. En waarom ook niet? Niemand zegt dat de lezers Darwish’ opvattingen over moeten nemen. Maar het is nuttig de gevoelens van het andere volk te kennen, zeker als beide volken zo met elkaar verweven zijn.

RD-correspondent Alfred Muller levert wekelijks vanuit Jeruzalem commentaar op gebeurtenissen in Israël. Vandaag: de strijd voor en tegen het andere Israëlisch-Palestijns geluid.
Foto: Wikipedia Commons.
%d bloggers liken dit: