Verhoging kiesdrempel nutteloos

Wekelijks vanuit Jeruzalem commentaar op gebeurtenissen in Israël. Vandaag: de Knesset bindt de strijd aan met de kleintjes.

Het gras in het buitenland is groener en dat geldt ook voor het parlementair systeem. Israëli’s kijken met jaloezie naar landen die maar een paar grote partijen hebben. Naar een systeem zoals ze dat in Engeland of de VS hebben, daar moeten we heen, vinden velen die van huis uit niet gewend zijn aan landen met een veelpartijenstelsel en slechts een kiesdistrict.

De Knesset nam twee week geleden week in een eerste lezing een wetsvoorstel aan dat de kiesdrempel moet verhogen van twee naar vier procent. Daar zouden vooral de Arabische en ultraorthodoxe partijen de dupe worden. Ook zouden de parlementariërs van de centrumpartij Kadima en de linksliberale Meretz mogelijk naar een andere baan uit moeten kijken.

In tranen 

Toen de Knesset het groene licht gaf voor het voorstel, barstte de leider van Meretz, Zahava Galon, in tranen uit. Het Arabische Knessetlid Jamal Zahalke sprak volgens ‘The Times of Israel’ van het meest anti-democratische voorstel in de Knesset ooit. Hij vreest dat de wet de Arabische politieke vertegenwoordiging zal wegvagen.

Voorstanders zeggen soms dat Israël politiek niet stabiel is. Maar dat is onzin. De Israëlische politicologe en het vroegere Knessetlid dr. Einat Wilf berekende dat sinds 1948 slechts 23 landen constant vrije democratieën zijn geweest. Israël is er een van. Van deze landen hebben twaalf een soortgelijk systeem. Gemiddeld bleef een regering 44 maanden aan de macht en het parlement bleef gemiddeld zelfs 47 maanden zitten. Wilf wijst er ook op dat bevolkingen gewend raken aan het politieke stelsel dat ze kennen.

Wat rechtse partijen als Yisrael Beytenu beogen – het marginaliseren van de Palestijnse burgers van Israël – is niet alleen moreel verwerpelijk maar ook gedoemd te mislukken.

Verenigen 

De Arabische partijen hebben namelijk de optie zich te verenigen. Dat zal niet gemakkelijk zijn, want de verschillen zijn groot tussen de Arabische nationalisten, communisten en religieuze moslims. Maar als ze erin slagen hun krachten te bundelen en de Palestijnse Israëli’s ervan kunnen overtuigen op hun te stemmen (en niet thuis te blijven op verkiezingsdag zoals de helft doet), kan hun partij een van de grootste worden. De joodse ultraorthodoxe partijen gaan alleen maar groeien, omdat de ultra’s grote gezinnen hebben. Ook kunnen de minderheden proberen in de bestaande grote partijen invloed te krijgen.

Een negatief gevolg zou zijn als minderheden gaan strijden door gewelddaden, omdat hun stem niet meer vertegenwoordigd is in het politieke systeem. Deze ontwikkeling zien we in Turkije, waar de kiesdrempel  van 10 procent de Koerden politiek uitrangeert. Het ongestraft uitschakelen van minderheden, gaat niet.

Het ‘hervormen’ van het politieke stelsel dient dus geen enkel nut. Wat de voorstanders ervan vergeten is dat ook in andere westerse liberale democratieën ontevredenheid bestaat over hun methoden. Het volmaakte systeem bestaat namelijk niet. Dat van Israël heeft echter zijn kwaliteit bewezen.

(De rubriek Israël Ingezoomd verschijnt elke zaterdag  in RD.nl)