Wat paus Franciscus hier komt doen

Jeruzalem verwelkomt paus Franciscus. Foto: © Alfred Muller
Jeruzalem verwelkomt paus Franciscus. Foto: © Alfred Muller

Paus Franciscus is dagelijks in het nieuws. Geen wonder dus dat de verwachtingen van zijn driedaagse bezoek aan Israël, Jordanië en Palestina, dat op 24 mei begint, hooggespannen zijn.

Over het belangrijkste doel van de reis van de paus bestaat geen onduidelijkheid. Dat is de ontmoeting met Bartholomeus I, de oecumenische patriarch van Constantinopel en leider van 300 miljoen orthodoxe christenen. De patriarch brengt volgende week een bezoek aan Nederland op uitnodiging van de Oudkatholieke Kerk.

Grote Schisma

Beide kerkvorsten gedenken dat het vijftig jaar geleden is dat paus Paulus VI en de oecumenische patriarch van Constantinopel, Athenagoras, elkaar in Jeruzalem ontmoetten. Dat was een historisch moment: sinds 1439 hadden de primaten van beide kerken elkaar niet meer gezien. In 1054 vond namelijk het Grote Schisma plaats tussen de kerk in het Westen en het Oosten. De kerk scheurde nadat er eeuwenlang ruzies waren geweest over theologische en bestuurlijke zaken. Directe aanleiding voor de scheuring was een relatieve kleinigheid: Michael Cerularius veroordeelde de kerk in het Westen voor het gebruik van ongezuurd brood bij de eucharistie.

Sinds 1965 proberen de aan Rome of Constantinopel gelieerde kerken de relaties weer op te bouwen. De ontmoeting in de Heilige Stad moet daar verder aan bijdragen. Op zondagavond 25 mei ondertekenen de kerkleiders een gezamenlijke verklaring, die ze laten volgen door een oecumenische ontmoeting en een gezamenlijk diner.

Natuurlijk is de reis van de paus ook van belang voor de relaties tussen de Rooms-Katholieke Kerk en de Joden. Na het tweede Vaticaans concilie (1962-1965) zijn de Joods-rooms-katholieke betrekkingen zienderogen verbeterd, al heeft dat nog niet altijd doorgewerkt bij het gewone volk. Officieel heeft de kerk de vervangingsleer (de kerk is in de plaats gekomen van Israël) afgezworen. De leer heeft voor groot lijden onder het Joodse volk gezorgd.

De Catechismus van de RoomsKatholieke Kerk spreekt vandaag totaal andere taal: de kerk is verbonden met het Joodse volk, en de beloften die God aan de Joden gaf, zijn onherroepelijk.

Secularisatie

Pater Juan Maria Solana, de zaakgelastigde van de Heilige Stoel in Jeruzalem, zei tegenover de media dat meer begrip en eenheid ook van belang is vanwege de secularisatie. De verwereldlijking heeft grote invloed op de westerse wereld. Hoe meer christelijke denominaties en Joden met één stem kunnen spreken, des te beter zijn ze in staat hun geloof in de Bijbel te laten doorklinken in de samenleving.

Het Israëlische ministerie van Toerisme verwacht dat zeker 50.000 pelgrims Israël zullen bezoeken als de paus er is. Maar bronnen bij het ministerie en het Vaticaan verwachten dat de gevolgen voor het toerisme vooral op de langere termijn zichtbaar zijn. Als de aan tv en internet gekluisterde massa’s zien en horen dat Israël een veilig land is om te bezoeken, zullen velen ook een keer willen komen.

(Elke zaterdag in het Reformatorisch Dagblad: Israël Ingezoomd. Commentaar op gebeurtenissen in Israël en omgeving vanuit Israël zelf.)

%d bloggers liken dit: