VS en Israël voeren moeizaam overleg over nieuw hulppakket

Israël leeft in een moeilijke, vaak vijandige omgeving. Washington besloot daarom tientallen jaren geleden al zijn bondgenoot te helpen.

Beide landen sloten een zogenoemde ”memorandum van overeenkomst”. Dat betekende dat de VS Israël tien jaar lang elk jaar een vast bedrag aan militaire hulp zouden geven. Het voordeel van een langdurig akkoord is dat beide landen niet elk jaar weer over de hulpverlening hoeven te praten.

Geen land krijgt zoveel militaire hulp van de VS als Israël. In 2007 werden beide landen het eens over 3 miljard dollar (2,6 miljard euro). Daar kwam soms nog wat bij, bijvoorbeeld voor Israëls antiraketprogramma. Momenteel onderhandelen beide landen opnieuw over een nieuw hulppakket voor tien jaar. De overeenkomst moet in 2018 ingaan.

Obama

Maar de onderhandelingen lopen voor geen meter. De Amerikaanse president Barack Obama weigert te geven wat Israëls premier Benjamin Netanyahu wenst. Volgens insiders zou de VS voor 3,5 tot 3,8 miljard dollar over de brug willen komen, terwijl Netanyahu denkt ten minste 4 miljard dollar nodig te hebben.

Aan de onenigheid liggen verschillen van inzicht ten grondslag. Washington gelooft dat de nucleaire deal die Iran vorig jaar met de P5+1 (de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad plus Duitsland) sloot, de veiligheid van Israël vergroot. Iran krijgt (voorlopig) namelijk niet de kans „de bom” te maken. Ook beschouwt Washington het onopgeloste conflict tussen Israël en de Palestijnen als een veiligheidsrisico.

Netanyahu denkt daar anders over. De opheffing van de sancties tegen Iran betekent dat dit land meer geld heeft voor subsidies aan terreurgroepen, zoals Hezbollah in Libanon, en voor de aankoop van conventionele wapens. En de problemen met de Palestijnen? Die worden veroorzaakt door henzelf. Ze hitsen elkaar voortdurend op tegen Israël en weigeren te onderhandelen zonder voorwaarden vooraf. Het ware gevaar ligt volgens hem bij Hezbollah, Iran en IS.

Amerikaanse wapenmarkt

En dan is er de vraag hoe het geld uitgegeven moet worden. Van de ruim 3 miljard dollar dient Israël driekwart te spenderen op de Amerikaanse wapenmarkt. De rest is bestemd voor aankopen bij binnenlandse wapenfabrieken. De VS willen dat Israël in de toekomst al het geld uitgeeft in Amerika. Maar dat betekent een tegenslag voor de eigen defensie-industrie.

En: hoe belangrijk is Israël nog? De VS zijn tegenwoordig minder afhankelijk van olie uit het Midden-Oosten dan vroeger. Verder willen de VS zich militair zo veel mogelijk terug te trekken uit dat wespennest. Israël werpt tegen dat het daar de enige democratische en stabiele bondgenoot is.

Het kan zijn dat beide landen het oneens blijven. Dan moet Israël straks met Obama’s opvolger praten over steun. Netanyahu hoopt dat die bereid is de schatkist wel verder open te trekken. Of dat ook gaat gebeuren? Het blijft spannend hoe dit afloopt.

Foto:
Beeld: Israëlische en Amerikaanse militairen ontmoetten elkaar in 2012 tijdens Austere Challenge 12, de grootste oefening met luchtverdedigingswapens die beide landen ooit gehouden hebben. Foto: Yuval Haker, IDF.

Elke zaterdag in het RD. Correspondent Alfred Muller levert vanuit Jeruzalem commentaar op gebeurtenissen in Israël. Vandaag: De VS en Israël zijn het oneens over de omvang van militaire hulp.

%d bloggers liken dit: