Al maandenlang speculeren Israëlische media over een mogelijk offensief van het leger tegen Iran om het nucleaire programma van dat land te dwarsbomen. Maar de afgelopen week is het publieke debat over de gevolgen van een dergelijke operatie in volle hevigheid losgebarsten.
Nieuwsberichten, commentaren, talkshows en discussieprogramma’s laten het volgende beeld zien: premier Benjamin Netanyahu en defensieminister Ehud Barak denken serieus na over een aanval op Iran. Dat kan worden afgeleid uit hun verklaringen en uit informatie die veiligheidsbronnen laten uitlekken.
Hoge legerofficieren en functionarissen bij de inlichtingen- en veiligheidsdiensten zijn tegen een offensief, of hebben op zijn minst ernstige twijfels over een aanval. Dat vanwege een te verwachten tegenaanval van Iran en zijn bondgenoten: Hezbollah in Libanon en Hamas in de Gazastrook en mogelijk ook Syrië. Ook zal een militaire actie tegen Iran desastreuze gevolgen hebben voor de betrekkingen van Israël met andere landen. Voorstanders van een aanval zeggen echter dat een Iran met kernbommen een onaanvaardbaar gevaar voor Israël vormt.
De vraag is: zijn de dreigementen gemeend of zijn ze een slimme zet om Europa en de VS aan te moedigen de sancties tegen Iran te verscherpen? Of misschien zelfs om de Amerikaanse president Obama te dwingen een ultimatum tegen Iran in te stellen? Zo’n ultimatum zou moeten inhouden dat Iran op een bepaalde datum zijn nucleair programma stopzet. Zo niet, dan volgt Amerikaans gewapend ingrijpen.
Het antwoord op deze vraag valt niet te geven. Netanyahu heeft nog geen besluit genomen. Het is moeilijk voor te stellen dat Netanyahu en Barak serieus een aanval overwegen, in verband met de mogelijke catastrofale gevolgen voor Israël. Feit is dat veel insiders zeggen dat de premier en de defensieminister wel degelijk nadenken over een militaire optie, omdat zij in Iran een wezenlijk gevaar zien.
Het publieke debat en een opiniepeiling van deze week hebben in elk geval duidelijk gemaakt dat een meerderheid van de gewone Israëliërs niets voor een oorlog voelt. Het vooruitzicht dat zij straks te maken krijgen met een rakettenregen, speelt hierbij een grote rol. Deze raketten zullen namelijk honderden, misschien duizenden doden tot gevolg hebben.
Geruststellend voor hen is dat Netanyahu zich tot nu toe vooral een politicus heeft betoond die sterk is in retoriek en zwak in daden. Zijn beleid van de afgelopen drie jaar kenmerkt zich door stagnatie, met als enige wezenlijke verandering een verhoging van prijzen en belastingen.
Een stap met grote gevolgen lijkt dan ook ondenkbaar voor een politicus die uit is op stabiliteit en boven alles herverkiezing.
(Elke week vanuit Israël commentaar op gebeurtenissen in Israël, Palestina en het Midden-Oosten in de RD.nl rubriek Israel Ingezoomd.)
Alfred Muller 