Haredim de straat op

In de ultra-orthodoxe wijk Mea Shearim in Jeruzalem. Foto: © Alfred Muller
In de ultra-orthodoxe wijk Mea Shearim in Jeruzalem. Foto: © Alfred Muller

Het viel niet mee voor duizenden Jeruzalemmers om thuis te komen, afgelopen zondagmiddag. Om ongeveer één uur kwam de stad helemaal vast te zitten. Zelfs de tram staakte de ritten op een deel van het traject. In Jeruzalem had namelijk een grote demonstratie plaats.

De politie schatte dat er 300.000 haredim (ultraorthodoxen) op de been waren om te protesteren tegen een wetsvoorstel dat beoogt de lasten eerlijk te verdelen. De haredim zelf beweerden dat het om 600.000 tot 800.000 demonstranten ging.

Vanwaar het protest? Een parlementair comité onder leiding van Ayalet Shaked van de nationaalreligieuze partij Bayit Yehudi keurde onlangs een wetsvoorstel goed dat bepaalt dat in de komende jaren steeds meer haredim militaire dienstplicht of vervangende dienst moeten vervullen.

Arbeidsproces

In het verlengde daarvan moeten daarna ook meer religieuzen aan het arbeidsproces deelnemen. In 2017 moet een quotum worden behaald van ruim 5000. Dan kunnen ook weigeraars voor twee jaar in de cel belanden. Het plenum van de Knesset (de Israëlische Tweede Kamer) vergadert volgende week over de wet.

Van gelijke lastenverdeling heeft de partij Yesh Atid een prioriteit gemaakt. Veel haredim leven van subsidies van de staat, donaties en soms van wat hun vrouwen verdienen. De armoede onder hen is groot. Ze vormen nu een tiende deel van de bevolking, maar door het grote kindertal breidt dat deel zich snel uit.

Drie weken vakantie

De haredim zelf werpen tegen dat ze wel degelijk lasten dragen. Denken de seculiere Israëliërs soms dat het eenvoudig is om jaar in, jaar uit van ’s morgens vroeg tot ’s vond laat de Thora te bestuderen en slechts drie weken per jaar vakantie te hebben? Het is de Joodse traditie die het volk de eeuwen door bij elkaar houdt.

Het Jeruzalemse gemeenteraadslid Yitzhak Pindrus van het ultraorthodoxe Verenigd Thora Judaïsme zei deze week dat niet Iran het grootste gevaar vormt, maar het verlies van de Joodse identiteit. De wet dient volgens hem om de haredim in een kwaad daglicht te stellen.

Seculiere hoek

Tegenstand tegen de wet komt ook uit seculiere hoek, maar om andere redenen. Daar wijzen sommigen erop dat de wet juist ongelijkheid in de hand werkt. Zo moeten seculiere jongeren als ze 18 zijn bij de rekruteringscentra verschijnen, de haredim pas een paar jaar later. Ook blijft het voor veel haredim mogelijk om vrijstelling te krijgen.

Yesh Atid doet net alsof het met de wet een grote overwinning heeft behaald. Maar de vraag is in hoeverre de wet zal worden uitgevoerd. De haredim zijn niet van plan er gehoor aan te geven. Voor tienduizenden extra gevangenen is er in de gevangenissen geen plaats.

Bovendien is 2017 nog ver weg. Dan is er een nieuwe regeringscoalitie gevormd waaraan de orthodoxen waarschijnlijk weer zullen deelnemen. Dat biedt de mogelijkheid om de zaken weer terug te draaien.

(Correspondent Alfred Muller levert elke zaterdag vanuit Jeruzalem commentaar op gebeurtenissen in Israël in het Reformatorisch Dagblad. Deze keer: protest tegen de wet eerlijke lastenverdeling.)

%d bloggers liken dit: