De Herodiaanse Wijk

Het verbrande Huis van Kathros, waar mogelijk een werkplaats was voor de vervaardiging van stenen voorwerpen.
Het verbrande Huis van Kathros, waar mogelijk een werkplaats was voor de vervaardiging van stenen voorwerpen. Foto’s: Alfred Muller, met dank aan ‘The Company for Reconstruction and Development of the Jewish Quarter in Jerusalem’s Old City’.

De rijken woonden in Jezus’ dagen in de Herodiaanse wijk. Wie een indruk wil krijgen van de luxe die daar bestond kan een kijkje nemen in het Wohl Archeologisch Museum.

De Herodiaanse Wijk werd ontdekt toen na de Zesdaagse Oorlog van 1967 de Joodse wijk werd aangelegd.  De opgraving vond plaats onder leiding van professor Nahman Avigad van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Van de opgraving zelf werd een in situ museum gemaakt met een oppervlakte van 2700 vierkante meter en een lengte van ruim 100 meter. Erbovenop verscheen een jesjiva.

Zes huizen 

Een bord bij de ingang meldt dat de bezoeker drie meter afdaalt onder de straatoppervlakte – en 2000 jaar in de tijd. In het museum bevinden zich de overblijfselen van zes huizen uit de Herodiaanse en Romeinse tijd (ca. 37 v.Chr. tot 70 n.Chr.). De huizen hadden meerdere verdiepingen en elk huis had een hof en ze stonden dicht bij elkaar, op de westelijke heuvelhelling van de Tyropoeon vallei.

De bewoners in deze wijk waren welgesteld. Hun leven was totaal anders dan die van de armen in Jezus’ dagen. Mogelijk gaat het om Sadduceeërs of andere tempeldienaren.

Het ‘westelijke huis’ in het Wohl Museum met mozaïek, een centrale ruimte (rechts) en een groot ritueel bad met gewelf (midden).
Het ‘westelijke huis’ in het Wohl Museum met mozaïek, een centrale ruimte (rechts) en een groot ritueel bad met gewelf (midden).

De mozaïeken vertoonden geen afbeeldingen van de schepper of schepsels, inclusief planten, conform de religieuze voorschriften van die tijd. Ze hadden eigen rituele baden die dienden om rituele reinheid te verwerven voordat iemand de tempel betrad. Ze hoefden dus geen gebruik te maken van de baden voor het gewone volk die zich in de buurt van de tempel bevonden. Het water werd via een aquaduct uit de omgeving van Hebron aangevoerd. De bewoners konden naar de tempel via een speciale brug.

In de huizen werden prachtige bekers, kruiken en schalen gevonden, die al dan niet op draaischijven waren gemaakt door ambachtslieden. Volgens de Joodse wet konden stenen voorwerpen niet ritueel onrein raken. Om deze reden gebruikten Joden in die tijd veel stenen voorwerpen.

Ontvangsthal

De ontvangsthal in een groot herenhuis diende voor recepties en andere grote gebeurtenissen. Sommige onderzoekers geloven dat Jezus hier voor de hogepriester Kajafas verscheen. Het mozaïek bestond uit duizenden witte, rode en zwarte steentjes, die samen een kleurrijk tapijt vormden. De muur was bedekt met stucwerk met rechthoekige vormen. Dit werd ook in de tweede en derde eeuw v.Chr. in Pompeï aangetroffen en gold als een teken van goede smaak en rijkdom.

De wanden in de ontvangsthal van de mooiste en grootste hal waren prachtig versierd.
De wanden in de ontvangsthal van de mooiste en grootste hal waren prachtig versierd.

Er kwam echter een dramatisch eind aan het luxueuze bestaan van de aristocratie. Op de negentiende van de maand Av in het jaar 70, dus tien dagen na de verwoesting van de tempel, belegerden de Romeinse soldaten de bovenstad. Volgens de historicus Josephus liepen de soldaten met hun zwaarden getrokken door de stad en doodden zonder genade iedereen die ze tegen kwamen. Ze staken de huizen in brand met de bewoners erin. Wie zich in holen en kanalen had verstopt werd daar uitgejaagd.

Verdiepingen

Een stenen gewicht in een verbrand huis heeft als inschrift: “behoren tot Bar Kathros”. Het werd gevonden in het huis Kathros, die een afstammeling was van een hogepriester. De familie wordt genoemd in de Babylonische talmoed. Het huis had meerdere verdiepingen, een keuken, ritueel bad en meerdere werkplaatsen. De borden, schotels, bekers, kruiken weegschalen en meetinstrumenten, duiden er op dat dit mogelijk een fabriekje was voor stenen voorwerpen. Bezoekers aan het huis, dat zich vlakbij het Wohl Museum bevindt, kunnen ook een audiovisuele presentatie zien over de ondergang van de Herodiaanse wijk.

Bijbehorende Bijbeltekst:

Jezus keek de kring rond en zei tegen zijn leerlingen: ‘Wat is het moeilijk voor rijken om het koninkrijk van God binnen te gaan’. Marcus 10:23.

Het huis van Peristyl.
Het huis van Peristyl.

Dit artikel verscheen ook in de serie Bijbelse Geografie en Archeologie in Israel Aktueel.

%d bloggers liken dit: