Gevaar dat moslims zien is vooral denkbeeldig

Al wekenlang is het onrustig in Jeruzalem. Niets heeft zo bijgedragen aan de spanningen als de ontwikkelingen rond de Tempelberg.

De Tempelberg is een heilige plaats voor moslims. Zij noemen deze Haram al-Sharif (”het edele heiligdom”). Ze geloven dat Mohammed vanaf deze plaats een nachtelijke reis naar de hemel maakte. Maar de Tempelberg is ook een heilige plaats voor de Joden. Het is hier waar de eerste en de tweede tempel stonden, en waar velen de derde tempel verwachten.

Toen Israël in 1967 Jeruzalem herenigde nadat de stad negentien jaar verdeeld was geweest, verwoestte het de huizen voor de westelijke muur om een plein aan te leggen. Dit plein dient tot op de dag van vandaag als gebedsplek voor Joden. Maar vele nationaalreligieuze Joden willen letterlijk een stapje verder. Zij bezoeken ook de Tempelberg. Gebedsrechten hebben ze daar echter niet en ze vinden dat dit moet veranderen.

Historisch symbool

Jeruzalemdeskundige en politicoloog prof. Menachem Klein van de universiteit Bar Ilan signaleert een verandering in de theologie van de nationaalreligieuzen. Vroeger gold: God zal bepalen waneer de tempel komt. Vandaag geldt: wij moeten het zelf doen. Destijds bevonden de voorstanders van tempelherbouw zich in de marge van de nationaal-religieuze beweging, nu zijn ze opgeschoven naar het centrum. Deze nationaalreligieuzen krijgen bijval van een groep nationalistische Israëliërs die minder religieus zijn, maar voor wie de Tempelberg een belangrijk historisch symbool is geworden.

„Joodse gebeden moeten op deze berg gehoord worden”, zei Knessetlid Tzipi Hotovely (Likud) en viceminister van Transport dinsdag tegenover dagblad The Jerusalem Post. „Dit is de meest heilige plaats voor het Joodse volk en de status quo moet veranderen.”

Voorstanders van verandering van de status quo hopen dat de regering een regeling af kan dwingen die lijkt op die rond de Grot van de Aartsvaders in Hebron. Daar zijn gedeelten toegewezen als gebedsplaatsen voor moslims, andere voor Joden.

Gigantische betekenis 

Een verdeling van gebedsrechten zal een gigantische religieuze betekenis hebben. Zelfs een fervente aanhanger van de vervangingstheologie kan zien dat een dergelijke ontwikkeling vroeg of laat zal leiden tot de herbouw van de tempel.

Toch is het gevaar dat de moslims zien vooral denkbeeldig. Brede steun hebben de rechtsradicalen die een nieuwe regeling willen namelijk (nog) niet. Maar het is de perceptie die doorslaggevend is en deze leidde tot onlusten. Reële of vermeende incidenten op of rond de Tempelberg zijn in de afgelopen tientallen jaren dikwijls een reden geweest voor geweldsuitbarstingen.

Gelukkig zal de status quo op de Tempelberg blijven bestaan. Niemand zit namelijk te wachten op meer bloedvergieten. Premier Netanyahu heeft de Jordaanse koning Abdullah verzekerd dat Israël de status quo niet zal veranderen. Israël erkent de speciale rol die Jordanië vervult bij de heilige plaatsen. Ook zijn beide leiders het erover eens geworden dat alles zal moeten worden gedaan om de gemoederen te bedaren.

Informatief, analyserend, opiniërend, kort. Altijd met foto. Elke week in het RD.nl de rubriek ‘Israël Ingezoomd’.

%d bloggers liken dit: