Historiciteit koning David bewezen

Professor Yosef Garfinkel. Foto: © Alfred Muller
Professor Yosef Garfinkel. Foto: © Alfred Muller

Opgravingen in Israël hebben bevestigd dat koning David een historische figuur was. Ook blijkt dat de Israëlieten in zijn tijd in staat waren versterkte steden te bouwen.

Deze zomer had ik een ontmoeting met professor Yosef Garfinkel van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Samen met Saar Ganor van de Israëlische Oudheidkundige Dienst gaf hij deze zomer opnieuw leiding aan de opgravingen in Khirbet Qeiyafa.

Met een jeep bereiken we Khirbet Qeiyafa in de Judese heuvels. Khirbet Qeiyafa bevindt zich in de Elah Vallei in midden Israël. Drieduizend jaar geleden vormde dit dal het grensgebied tussen de Israëlieten en de Filistijnen.

Overblijfselen Bijbelse stad 

Ganor en Garfinkel geloven dat ze in Khirbet Qeiyafa de overblijfselen van de Bijbelse stad Saäraïm vonden. Saäraïm lag in de buurt van Socho en Azeka, die wetenschappers al eerder in deze omgeving identificeerden.

Aan een tafeltje in de schaduw vertelt Garfinkel dat tot de jaren zeventig van de vorige eeuw “min of meer” alle archeologen de Bijbel accepteerden als een “historisch boek”.

De ‘minimalisten

Dat veranderde in de jaren tachtig, toen de “Kopenhagen School” een belangrijke rol begon te spelen. De ‘minimalisten’ van deze school stelden dat het Oude Testament van generatie op generatie werd doorgegeven. Het Oude Testament werd volgens hen mogelijk pas enkele honderden jaren voor Christus geschreven. De koningen David en Salomo zouden geen historische figuren zijn geweest, maar verzinsels van geschiedschrijvers.

Deze theorie stortte echter als een kaartenhuis in elkaar nadat Avraham Biran in het begin van de jaren negentig in Tel Dan in Noord-Israël een stèle ontdekte met de naam Huis van David. “Als hij David noemde, dan betekende dat, dat David een dynastie had opgericht. Dit sloot aan bij de Bijbelse traditie. Er bestond dus iemand met de naam David.”

In Khirbet Qeiyafa. Foto: © Alfred Muller.
In Khirbet Qeiyafa. Foto: © Alfred Muller.

‘Lage chronologie

Daarna lanceerde professor Israël Finkelstein van de TAU de “lage chronologie” theorie. David was volgens hem leider van een bedoeïenenstam, maar geen belangrijke vorst. De aanhangers van de lage chronologie theorie zeiden dat de Israëlieten niet in de tijd van David, maar pas honderd jaar later in steden gingen wonen.

De vondsten in Khirbet Qeiyafa echter brachten de ‘lage chronologie theorie’ aan het schudden. Het archeologische team groef namelijk een versterkte stad met twee grote poorten op.

Drie redenen

Maar hoe weten ze dat deze sterke stad uit de tijd van David dateert en door de Israëlieten werd bewoond? Garfinkel noemt drie redenen:

  • Uit de C14-datering uitgevoerd door de Oxford Universiteit op olijfpitten, blijkt dat de stad tussen 1050 en 969 v.Chr. bevolkt was. “Dat kan alleen maar uit de tijd van David of vroeger zijn. De plek is te oud voor de tijd van koning Salomo. Het is David of Saul.”
  • Uit de gevonden objecten blijkt dat er hier Israëlieten woonden. “In de Filistijnse steden werd varkensvlees gegeten. We hebben hier totaal geen varkensbotten aangetroffen. Wel van schapen, geiten en runderen. Dit kan dus geen Filistijnse stad zijn. Ook vonden we hier platte schalen, die gebruikt werden om pita broden te maken. Deze troffen we in bijna alle huizen aan. Deze schalen kwamen niet voor in de Filistijnse steden. Ze behoren typisch tot de Judese voedsel consumptie.”
  • De stadsplanning was Israëlitisch. Khirbet Qeiyafa had muren met kazematten. De kazematten dienden tevens als derde kamer van een huis. “In de Filistijnse en Kanaänitische steden kwam dat niet voor. Daar heb je eerst de muren, dan de huizen. Ook in andere Judese steden als Beth Shemesh, Beersjeva liepen de vertrekken langs de stadsmuren en de particuliere huizen in elkaar over.”

‘Niet religieus

Garfinkel is “niet religieus” en het gaat het hem er niet om het gelijk van de Bijbel al dan niet te bewijzen. Hij wil aan zijn vondst niet de conclusie knopen dat koning David een groot gebied bestuurde.

“David begon in Hebron, verplaatste zich vervolgens naar Jeruzalem. Vanaf hier is het naar zowel Jeruzalem als Hebron een dagreis lopen. Ik geloof dat er drie belangrijke steden in het koninkrijk van Juda waren. Daartussen lagen waarschijnlijk kleine dorpjes.”

De stèle van Tel Dan is te zien in het Israël Museum. Foto: © Alfred Muller
De stèle van Tel Dan is te zien in het Israël Museum. Foto: © Alfred Muller
%d bloggers liken dit: