Bethlehem in Efrata

Bethlehem mag dan een kleine stad geweest zijn in de oudheid, onbelangrijk was ze allerminst. Dit is de plaats waar Jakob Rachel begroef, waar de profeet Samuel David tot koning zalfde, waar de Moabitishe Ruth Boaz ontmoette en waar Jezus werd geboren.

De stad ligt in een vruchtbaar gebied, zoals haar andere oude naam, Efrata, (‘Vruchtbaarheid’) al aangeeft. De naam Bethlehem betekent ‘Broodhuis’ en de Arabische naam, Bayt Lahm (‘Vleeshuis’) duidt er eveneens op dat er geen gebrek aan voedsel bestond. In de dalen bevinden zich akkers voor wijnranken, olijf- amandel- en vijgenbomen. De heuvels boden voedsel voor schapen en geiten. In de zomer en herfst is het landschap nog grauw, maar de winterregens kleuren het gebied weer groen.

ALMU20101202_3070
Velden van Efrata bij Beit Sahour. Foto’s © Alfred Muller

Het oudste gedeelte van het stadje bevindt zich op een hoogte van 777 meter boven de zeespiegel en 1267 meter boven de Dode Zee. Inmiddels is Bethlehem uitgebreid met Beit Sahour in het oosten en Beit Jala in het westen. Deze drie woonplaatsen ten zuiden van Jeruzalem liggen in Palestijns autonoom gebied. Ten zuiden van Bethlehem ligt de Joodse nederzetting Efrat.

Grotten

In de heuvels bevinden zich grotten. De Bethlehemieten bouwden hun huizen voor zo’n grot. Op deze wijze beschikten ze over een extra ruimte, die in de winter warmer was dan de rest van het huis en in de zomer koeler. De boeren konden de spelonken ook gebruiken om de dieren ’s nachts beschutting te geven. Jozef en Maria mochten mogelijk gebruik maken van zo’n binnenste gedeelte van een huis.

ALMU20071113_0594
Grotten in de velden van Efrata.

De traditie wil dat in de vierde eeuw plaatselijke christenen zeiden dat de geboortegrot zich tussen de bomen aan het einde van een gebogen heuvelrug bevond. Hieronymus (ca. 347-420) meldt dat de grot voor afgodendienst werd gebruikt.

Keizer Constantijn (ca. 274-337) besloot op deze plaats een basiliek te laten plaatsen. De bouwers kapten bomen om en verwijderden stukken overbodige rots en plaatsten boven de grot een achthoekige kerk. Deze prachtige kerk werd tijdens de opstand van de Samaritanen in 529 verwoest. Keizer Justinus I ( ca. 450-527) liet de kerk echter herbouwen. Het is dit gebouw dat er nog steeds staat.

ALMU20111130_3828
In de Geboortebasiliek.

Het is niet zeker of Jezus in deze grot werd geboren, maar het is wel mogelijk. Dagelijks wordt de basiliek door duizenden pelgrims uit de hele wereld bezocht. In de onderaardse gedeelten kan het dringen zijn. Daar bevinden zich behalve de geboortegrot ook onder meer de grot waar Hieronymus vanaf 390 verder werkte aan de Vulgata, de vertaling van de Bijbel in het Latijn.

Herdersveld

Het herdersveld kan overal rondom Bethlehem zijn geweest. Geen wonder dan ook dat er een protestants, Grieks-orthodox en franciscaans herdersveld is in Beit Sahour. Wat ze helaas allemaal met elkaar gemeen hebben is dat er weinig meer van het authentieke landschap over is. Ze bevinden zich namelijk in bebouwde gebieden.

Het veld van de franciscanen en van de protestanten zijn zeer de moeite van een bezoek waard. Bezoekers kunnen hier grotten zien die meters doorlopen onder de grond. Het is makkelijk voor te stellen dat dergelijke grotten schuilplaats boden voor de herders, die als eersten hoorden over deze unieke gebeurtenis in de geschiedenis.

Foto top: In de Geboortebasiliek. © Alfred Muller

Dit artikel verscheen ook in Israël Aktueel.

%d bloggers liken dit: