Deining om gebedsrechten bij Westelijke Muur

Women challenge gender segregation at the Wailling Wall 11/4/13

JERUZALEM – Het gebed van de joodse groep ‘Vrouwen van de Muur’ bij de Westelijke Muur is zondagmorgen zonder incidenten verlopen. De politie was massaal op de been om te voorkomen dat er zich rellen zouden voordoen.

De leden van de groep – vaak behorend tot de conservatieve of liberale stromingen in het jodendom – bidden op een andere wijze dan orthodoxe vrouwen.

Zondag was het begin van de joodse maand Tammuz. “Op de eerste dag van de maand bevestigen we het feit dat we zusters zijn en dat we met het judaïsme verbonden zijn”, zei Batya Kallus, de vice-voorzitter van Vrouwen van de Muur, vorige week op een persbijeenkomst.

Maar vele orthodoxe joden stoten zich aan de wijze waarop de Vrouwen van de Muur bidden. Dat is namelijk op een wijze die in de orthodoxie voorbehouden is aan mannen. Dat wil zeggen met gebedssjaals, gebedsriemen en het lezen uit een thorarol.

Thora lezen

De groep werd in 1988 opgericht tijdens de Eerste Internationale Joodse Feministische Conferentie in Jeruzalem. Honderd joodse vrouwen gingen toen naar de Westelijke Muur om te bidden en uit de thora te lezen. Sindsdien kwamen ze geregeld bij de muur bijeen om te bidden, vaak onder zware protesten van de ultra-orthodoxen.

Het Hooggerechtshof stelde in 2003 dat de vrouwen geen recht hebben op hun wijze te bidden, omdat ze de openbare orde zouden kunnen verstoren. Het hof bepaalde echter ook dat hun gebed plaats zou moeten vinden bij de Robinson Boog. Dat is enkele tientallen meters ten zuiden van de normale gebedsplaats op het plein voor de Westelijke Muur.

De Robinson Boog is een deel in de Westelijke Muur dat aan een archeologisch park grenst. Archeologen hebben daar een Herodiaanse straat blootgelegd, waarop de Romeinen grote stenen neerwierpen toen zijn de tempel verwoesten. “De plek herinnert mij aan de verwoesting”, vertelde Peggy Sidor, een van de leidinggevende vrouwen van de groep, een groep journalisten. “Dat is het meest vreselijke moment in de geschiedenis, en dat op de mooiste dag van de maand. Dit is een plaats waar je normaal heen gaat om te treuren.”

De plek bij de Robinson Boog (rechtsboven) in een archeologisch park waar een nieuwe gebedsplaats moet worden aangelegd. Deze plek bevindt zich enkele tientallen meters ten zuiden van de normale gebedsplaats. Foto: Alfred Muller
De plek bij de Robinson Boog (rechtsboven) in een archeologisch park waar een nieuwe gebedsplaats moet worden aangelegd. Deze plek bevindt zich enkele tientallen meters ten zuiden van de normale gebedsplaats. Foto: Alfred Muller

Sinds 2003 baden de vrouwen op het deel van de vrouwen op het plein bij de Westelijke Muur en lazen uit de thora bij de Robinson Boog. In 2012 arresteerde de politie een aantal vrouwen voor het dragen van een gebedssjaal. Amerikaanse Joden drongen er bij de Israëlische regering op aan de kwestie op te lossen. In Amerika hangen de meeste joden namelijk de reform of conservatieve stromingen aan en niet – zoals in Israël – de orthodoxe.

In april echter boekten de Vrouwen van de Muur een belangrijke overwinning. De districtsrechtbank van Jeruzalem bepaalde dat de vrouwen niet meer gearresteerd mogen worden voor het dragen van gebedssjaals, omdat dat niet ingaat tegen de plaatselijke gewoonte of de orde zou verstoren. Maar vorige maand protesteerden duizenden orthodoxen toen de vrouwengroep opnieuw bij de muur kwam. De politie moest de vrouwen in veiligheid brengen.

Orthodoxe vrouwen 

Inmiddels is er ook een andere vrouwengroep opgericht, genaamd Vrouwen voor de Muur. Dit zijn orthodoxe vrouwen die de status quo willen handhaven. Ze hebben er niets op tegen hebben dat de liberale vrouwen op hun wijze bidden. maar dat moet volgens hen wel gebeuren bij de Robinson Boog.

Volgens de oprichtster van de groep, Ronit Peskin, stellen de liberale vrouwen de strijd ten onrechte voor als een strijd tussen ultraorthodoxe rabbijnen en vrouwen. “In werkelijkheid is het een meningsverschil tussen vrouwen en mannen die ten volle achter de traditie staan en een kleine, door feminisme gemotiveerde groep die eenzijdige veranderingen wil bij de meest heilige plaats van het jodendom.”

Peskin zei ook dat elke heilige plaats op de wereld regels en gewoontes kent die de gang van zaken bepalen om de sfeer van heiligheid en eerbied te waarborgen. “De westelijke muur heeft ook gedragsregels en zelfs een rabbinaal bestuur om de heilige sfeer te handhaven.”

In december 2012 gaf premier Benjamin Netanyahu opdracht aan de voorzitter van het Joodse Agentschap, Natan Sharansky, om een oplossing te vinden. Hij besloot dat er een nieuwe gebedsplek moet worden gecreëerd bij de Robinson Boog in het archeologisch park.

Daar zal volgens de krant Haaretz zeven tot acht meter boven de grond een groot platform worden gebouwd. Archeologen vrezen dat door de constructie een historische plaats zijn aantrekkingskracht zal verliezen.

(Dit artikel verscheen in iets kortere vorm ook in RD.nl)

search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close