Terugkeer naar de eenstaatoplossing

Het Kalandia militaire controlepunt tussen Jeruzalem en Ramallah. Foto: Alfred Muller
Het Kalandia militaire controlepunt tussen Jeruzalem en Ramallah. Foto: Alfred Muller

Ik stapte deze week een boekhandel binnen en vroeg de verkoper naar boeken over de eenstaatoplossing. Hij liep langs de schappen en liet me het ene werk na het andere zien. Sommige boeken zijn enkele jaren al gepubliceerd en andere zijn net van de persen gerold.

Het idee is al oud. Voordat Israel werd opgericht, lieten een aantal Joodse intellectuelen weten niets te zien in de oprichting van een Joodse staat. Een VN-commissie overwoog in 1947 onder meer de mogelijkheid een staat op te richten met een centrale regering en Joodse en Arabische districten.

Het idee dat Israëliërs en Palestijnen in dezelfde staat kunnen of moeten wonen is vandaag springlevend. De gedachte komt voor onder mensen die een grote hekel hebben aan Israel en bij mensen die een grote hekel hebben aan de Palestijnen. Beide groepen vinden dat de andere partij geen recht heeft op een eigen staat. Maar over de vraag hoe de eenstaatoplossing eruit moet komen te zien, lopen de meningen op zijn zachtst gezegd nogal uiteen.

Drie groepen

We kunnen globaal drie groepen onderscheiden. De eerste groep ziet er de verwerkelijking in van de Groot-Israël gedachte. Israël zal heersen van de Jordaan tot aan de Middellandse Zee. Palestijnen mogen blijven als ze zich aanpassen, loyaliteit aan Israël beloven en zich schikken onder de Joodse suprematie. Israël houdt op een democratie te zijn: niet alle groepen hebben evenveel te vertellen.

De tweede groep wordt gevormd door de radicale moslims. “Het land Palestina een islamitisch land is dat de moslim generaties is toevertrouwd tot de oordeelsdag” zegt de Hamas in zijn handvest. In theorie kunnen er ook Joden in zo’n staat wonen, mits zij zich onderwerpen aan de islamitische heerschappij.

De derde groep wil een seculier-democratische staat, waarin iedereen gelijke rechten krijgt. De wet op de terugkeer gaat bijvoorbeeld niet alleen gelden voor de Joden in de diaspora, maar ook voor alle Palestijnen die elders wonen. Deze gedachte leeft in westerse linkse kringen en een groeiend deel van de Palestijnen. Israël zal zijn karakter als Joodse staat verliezen. Er komt een binationale Joods-Arabische staat.

Territoriaal compromis

Officieel streven Israel, de Palestijnse Autoriteit en de internationale gemeenschap naar een tweestatenoplossing. Dat wil zeggen dat ze vinden dat Israel en de Palestijnen een territoriaal compromis moeten proberen te vinden, die voorziet in de oprichting van twee staten in het vroegere Britse mandate gebied Palestina. Terecht, want een tweestatenoplossing biedt de meeste kansen op vrede.

Maar de praktijk is weerbarstig. Sinds het vredesproces 20 jaar geleden begon, onderhandelen Israëliërs en Palestijnen hier al over. Ik kan me niet herinneren iemand te zijn tegengekomen die gelooft dat dat de huidige gespreksronde succes zal opleveren. De kans is dan ook groot dat in de toekomst steeds meer mensen naar andere modellen gaan kijken.

(Elke week in het RD.nl: ‘Israël Ingezoomd’, commentaar vanuit Jeruzalem op gebeurtenissen in Israel, Palestina en het Midden-Oosten)

6 Comments

Add yours →

  1. Goed artikel. Mijn bescheiden mening hierover:
    Van de 3 eenstaatoplossingen valt de tweede af, want een tweede Gaza in heel Israel gaat er sowieso niet komen. De derde mogelijkheid betekent, gezien de islamitische opvattingen van de zogenaamd gematigde moslims, en tevens de eerdere ervaringen met landoverdracht, dat ook deze oplossing gaat uitlopen op een tweede Gaza. Dus valt ook af. Blijft over de eenstaatoplossing nummer 1. En die zal desnoods met geweld moeten worden bevochten.

    Het gevolg zal zijn dat de hele omringende wereld zich tegen Jeruzalem keert, waarmee de profetische tijden aanbreken zoals bijv. beschreven in Joël 4: “Haast je, volken rondom, verzamel je. – O HEER, zend dan Uw legermacht daarheen! – Laat de volken aantreden, laat ze optrekken naar de vallei van Josafat, daar zal Ik mijn oordeel over hen vellen. De HEER brult vanaf de Sion, Hij gromt vanuit Jeruzalem, zodat hemel en aarde beven. Maar voor zijn volk is de HEER een toevlucht, Israël biedt Hij bescherming.”

    Helaas, een “territoriaal compromis”, dat zogenaamd “de meeste kans op vrede” zou geven, wat betekent een islamitische staat in Samaria en Judea, zal ook een tweede Gaza en een voortdurende bedreiging van vernietiging voor de Joodse staat betekenen. Terecht kom je bijna geen mensen meer tegen die deze oplossing nog steunen. Dus deze oplossing gaat het niet worden.

  2. Mogelijkheid 1 is al net zo verwerpelijk als 2, omdat er tegen de Thora ingegaan zou worden die voorschrijft dat niet-Joden gelijke rechten krijgen als Joden (Leviticus 19:33-34, Ezechiel 47:21-23, enz). Dat is dus ook tegen Gods wil, dus bega niet de fout te denken dat God in het Arabisch-Israëlische conflict wel automatisch de zijde van Israël zal kiezen omdat het immers Israël is. Dat deed hij bij conflicten in het Bijbelse verleden ook niet en daar zijn veel voorbeelden van. Lees alle profeten uit de Tanach maar.

    Het Bijbelvers uit Joel 4 dat je citeert was in Jezus’ tijd ook al bekend. Daarom dachten heel veel mensen dat ze die lastige timmersmanszoon uit Nazareth (“kan daar iets goeds uit komen?”) rustig konden negeren, die in Lucas 19 (correct) de verwoesting van de tempel voorspelde. Ook nu is God echt niet aan zijn beloften gebonden en waarschuwt daar ook tegen in Jeremia 18:10. Hij is gaarne bereid om strafaanzeggingen in te trekken zoals tegen Ninevé in de tijd van Jona. Hij zal echter ook het omgekeerde doen, dus beloften van bescherming intrekken als mensen denken dat ze Hem aan Zijn beloften kunnen “ophangen” en zelf rustig uit nationalistische en/of racistische overwegingen de Thora denken te kunnen negeren.

    Bijbels gezien is mogelijkheid 3 dus nog het beste, waarbij uiteraard er op moet worden toegezien dat aan beide zijden de religieuze extremisten niet de controle kunnen overnemen.

  3. Twee staten in het voormalige Britse mandaatgebied Palestina? Die zijn er allang: Israël en Jordanië.

    • Jordanië staat niet ter discussie en Israël ook niet. De discussie gaat over wat er tussen ligt, ofwel de Westbank, dus je opmerking is niet aan de orde.

    • Goed geantwoord, nitwit, maar niet ieder begrijpt dat het in officiële verdragen reeds zo besloten is, bijv. San Remo. En anders hebben ze wel onnozele uitvluchten om het niet te accepteren. Maar wie zijn ogen open heeft, ziet dat dit de enige en onontkoombare oplossing is. Er zijn plannen voor en die worden reeds uitgewerkt. Want ieder die niet blind is ziet de zotheid van de zogenaamde vredesonderhandelingen, waar Gazaanse en Westbank Palestijnen elkaar tegenwerken en ondersteunen al naar het hun uitkomt om de zaak maar te traineren. En wat hun echte doel is, weten we… en dat gaat niet gebeuren.

    • De San Remo conferentie van april 1920 voorzag niet in een onafhankelijke Joodse staat, maar alleen in een Joods thuisland onder Brits bestuur. Eventueel later kon besloten worden om het gebied onafhankelijk te laten worden, maar dat was aan de koloniale heersers en die waren dat vooralsnog niet van plan. Verder legde San Remo ook vast dat de huidige niet-Joodse bewoners van het gebied geen nadeel op burgerlijk of religieus gebied mochten ondervinden, evenals de Joden die elders woonden. Het is dus veel te kort door de bocht om te zeggen dat een en ander al in San Remo al besloten zou zijn, omdat de situatie van vandaag hemelsbreed verschilt van die in 1920.

Reacties zijn gesloten.