Een nieuwe kans voor Gaza

Gaza in 1971. De bushalte is van de Israëlische busmaatschappij Egged. Foto: GPO.
Gaza in 1971. De bushalte is van de Israëlische busmaatschappij Egged. Foto: GPO.

Hoe zit dat ook alweer met Gaza? De stad is al zeer oud. Gaza is een van de vijf steden van de Filistijnen die de Bijbel noemt. De stad kende in bepaalde periodes ook een Joodse gemeenschap. In 1929, tijdens de anti-Joodse rellen, verlieten de Joden de stad voor het laatst.

Tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948 groeide de bevolking snel. De stad ving namelijk Palestijnse vluchtelingen op vanuit Zuid-Israël. Het Egyptische leger nam de kuststrook rond de stad in. Zo ontstond de ”Gazastrook.” Het gebied is zo’n 40 kilometer lang en 6 tot 11 kilometer breed. De meeste bewoners zijn vluchteling, aangewezen op hulp van VN-organisatie UNRWA.

In de Zesdaagse Oorlog van 1967 veroverde het Israëlische leger Gaza. Onder het Israëlische bestuur had ongeveer de helft van de bevolking een baan in Israël.

Arm

Gaza bleef echter arm en de ontevredenheid onder de inwoners was groot. Israël probeerde een deel van de bewoners van vluchtelingenkampen in permanente huizen te krijgen. Ook bouwde het er een aantal Joodse nederzettingen.

In december 1987 werd een Israeliër doodgestoken op een markt. Toen twee dagen later een Israëlische truck op Palestijnse arbeiders inreed, ontstond het gerucht dat dit opzet was. Gaza ontplofte: de eerste intifada brak uit.

In februari 1988 richtte sjeik Ahmed Yassin de islamitische verzetsbeweging Hamas op. De organisatie verwierf snel steun, omdat ze sociale hulp gaf aan de verpauperde Palestijnen. Het handvest spreekt over trouw aan Allah, de Koran als grondwet en de jihad als weg. De beweging is het „meest geïnteresseerd” in de dood voor Allah. Hamasleiders nemen dat trouwens niet al te persoonlijk: ze ronselden labiele figuren voor zelfmoordacties. In Israël werd Hamas berucht door barbaarse aanslagen op plaatsen waar veel burgers bijeen waren.

In 1994 trok Israël zich in het kader van het Jericho-Gaza akkoord terug uit het grootste deel van de Gazastrook. Alleen een aantal enclaves bleef onder Israëlisch bestuur. Vanuit de ontruimde gebieden beschoten militanten later de Israëliërs.

Riskant en omstreden

In 2005 liet premier Sharon de Israëlische enclaves ontruimen. Het leger trok zich terug uit de hele Gazastrook. Dit was riskant en omstreden. De bedoeling was dat Gaza een nieuwe start zou maken en zich kon ontwikkelen. Maar Hamas en andere militante groepen hadden andere plannen met het gebied: het gaf topprioriteit aan de strijd tegen Israël.

Hun sympathisanten in het Westen leggen de schuld bij Israël. Is het een wonder dat ze over de grens schieten en tunnels graven als ze in ’s werelds grootste openluchtgevangenis zitten?

Hamasleiders hebben de kans te laten zien dat het hun wel degelijk om hun eigen volk gaat. Gaan ze akkoord met een economisch hulppakket in ruil voor toezicht en ontwapening? Of weigeren ze hun raketten en tunnels op te geven en gaan ze door met Gaza voor te bereiden op de volgende oorlogsronde? Ik hoop het eerste, maar vrees het laatste.

Dit artikel verscheen ook in het Reformatorisch Dagblad in de serie Israël Ingezoomd: elke week commentaar vanuit Jeruzalem. 

%d bloggers liken dit: