Fundamentele veranderingen na de deal met Iran

Het is niet eenvoudig de ontwikkelingen in het Midden-Oosten te volgen. Wat vandaag geldt, hoeft een dag later al niet meer waar te zijn.

Neem Iran. Vorig jaar was dat land nog een paria die het Westen meed. Maar in de zomer sloot het een akkoord met de P5+1 (de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland) over zijn nucleaire capaciteit.

Doel van de deal was de ontwikkeling van een Iraanse kernbom tegen te gaan. Nadat het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in januari vaststelde dat Iran zich aan het akkoord hield, werden de sancties tegen het land opgeheven. De Iraanse economie moet weer opbloeien en de bevolking moet het beter krijgen.

Iran en Rusland

Of neem de steeds nauwer worden banden tussen Iran en Rusland. Na de deal haalden beide landen de banden aan. Moskou is bereid Iran S-300-luchtdoelraketten te leveren, die een bereik hebben van 200 kilometer. Deze raket maakt een aanval op Iran –bijvoorbeeld op de nucleaire faciliteiten, als Iran de afspraken schendt– moeilijker. Verder zouden beide landen overleg voeren over meer wapenleveranties aan Iran.

Beide landen lijken goede redenen te hebben voor toenadering. Leiders in Moskou en Teheran haten het Westen. Ze steunen de Syrische dictator Bashar al-Assad en hopen hem aan de macht te houden. De strijd tegen de tegenstanders van Assad wordt gevoerd op meedogenloze wijze. Die oorlog is momenteel de belangrijkste oorzaak van de exodus naar Turkije en Europa.

Maar hun belangen in Syrië lopen niet helemaal parellel. Rusland wil een voet aan de grond houden in het Midden-Oosten. Het doel van Iran is de sjiitische as tussen Iran, Zuid-Irak, Syrië en Hezbollah in Libanon te versterken. In Hezbollah heeft Iran een bondgenoot die Israël kan aanvallen met tienduizenden raketten. Beide landen denken ook niet gelijk over Israël. Iran vindt dat Israël moet verdwijnen, maar met Rusland heeft Israël een redelijke relatie.

Zorgen van Israël

Of neem de veranderende zorgen van Israël. Vorig jaar probeerde de Israëlische premier Netanyahu te voorkomen dat de P5+1 een akkoord zouden sluiten met Iran. Hij vreest dat de deal Iran juist helpt een kernbom te maken. Nu het verdrag een feit is, lijkt Israël erin te berusten.

Voorlopig althans. Chef-staf Gadi Eisenkot zei in januari nog voor het Instituut van Veiligheidsstudies: „In de komende vijf jaar zal Iran eraan werken het nucleaire akkoord te handhaven. Maar over vijftien jaar zal het zijn ambitie voortzetten om een nucleair wapen te krijgen.”

De zorgen van Israël lijken zich op dit moment niet meer zozeer te richten op Iran, maar op IS in de Sinaï, de steun voor IS onder Palestijnen en op het rakettenarsenaal van Hezbollah. Het zijn de raketten van Hezbollah die momenteel het grootste gevaar vormen voor de Israëlische burgerbevolking. Het leger is er overigens helemaal klaar voor om in actie te komen in Libanon als Hezbollah aanvalt.

Elke week beschouwing over gebeurtenissen in Israel, Palestina en het Midden-Oosten  vanuit Israël. #IsraëlIngezoomd RDnl.

Foto: De hoge vertegenwoordiger van de EU, Federica Mogherini, ontvangt de minister van Buitenlandse Zaken Mohammed Javad Zarif. European External Action Service Flickr

 

%d bloggers liken dit: